متأسفيم كه برخي از مناقشه‌ها به تئاتر كه همچنان از كمبود بودجه و امكانات رنج مي‌برد، ضربه وارد مي‌كند.
به گزارش روابط عمومی خانه تئاتر، دومين نشست خبري ماهانه خانه تئاتر با حضور ايرج راد، مديرعامل و محمد یعقوبی ، خسرو احمدی ، هوشمند هنرکار و کاظم هژیرآزاد اعضاي هيأت‌مديره خانه تئاتر امروز صبح در تالار خانه تئاتر برگزار شد .
مسايل و دغدغه‌هاي روز تئاتري‌هاي همچون وضعيت تالار مولوي، موضوع پرداخت سوبسيد براي تئاتري‌ها، نامشخص بودن بودجه‌ خانه تئاتر.... در نشست امروز مورد بحث قرار گرفت .
ايرج راد با اظهار تأسف از وضعيت فعلي تالار مولوي گفت: متأسفيم كه برخي از مناقشه‌ها به صورت مستقيم به پيكره تئاتر كه همچنان از كمبود بودجه و امكانات رنج مي‌برد، ضربه وارد مي‌كند.
متأسفانه به اين سمت رفته‌ايم كه مسايل مانند دعواهاي شخصي و خصوصي مشكل‌سازي مي‌كند. جاي تأسف است كه اختلافات دو نهاد كه يكي پايگاهي فرهنگي و آموزشي و ديگري كه سياست‌گذار و متولي تئاتر است، اينگونه به گروه‌هاي تئاتري ضربه وارد مي‌كند. البته اين ضربه در درجه اول متوجه جامعه و فضاي فرهنگي آن مي‌شود و بعد هم گروه‌هاي تئاتري را متضرر مي‌كند. گروه‌هايي كه پس از چندين ماه تلاش و تمرين و صرف نيرو و انرژي كارشان به تعطيلي كشيده شده است.
مديرعامل خانه تئاتر افزود: پيشنهاد ما اين است كه اين دو نهاد ـ جهاد دانشگاهي و دانشگاه تهران ـ مناقشات خود را كنار بگذارند و با يكديگر به تفاهم برسند تا بيش از اين گروه‌هاي تئاتري متضرر نشوند. به ويژه اينكه برخي از كارها به رغم داشتن مجوز و برخورداري از حمايت‌گر غيردولتي باز هم اجازه اجرا پيدا نكرده‌اند. ضمن اينكه برخي از اجراها به دليل لغو تفاهم‌نامه‌ ميان اداره كل هنرهاي نمايشي و جهاد دانشگاهي معلق مانده‌اند.
راد خاطرنشان كرد: پيش از اين جهاد دانشگاهي طرف تفاهم‌نامه اداره كل هنرهاي نمايشي بوده و امروز وزارت علوم جاي آن را گرفته، به هرحال فرقي نمي‌كند از آنجا كه تفاهم‌نامه از پيش وجود داشته هنرمندان نبايد متضرر و ناچار شوند به دنبال سالن ديگري بروند. ما انتظار داريم اين مشكل به زودي حل شود، در غيراين‌صورت خانه تئاتر در نشستي مشترك با دوطرف به بررسي و حل اين مسأله مي‌پردازد.
محمد يعقوبي عضو هيات مديره‌ خانه تئاتر نیزدراین باره گفت: در مورد تالار «مولوي» اتفاقي افتاده‌است كه داستان هميشگي ماست. همه ما با شخصيت حقوقي سروكار داريم، معضل از آنجا آغاز مي‌شود كه وقتي مديران جديد مي‌آيند، متوجه نيستند كه بايد خود را با شخصيت حقوقي وفق و برنامه‌هاي آن را ادامه بدهند.
تغيير برنامه‌ها بي‌احترامي به همان شخصيت حقوقي است كه مدير جديد در جايگاهش قرار گرفته، بنابراين‌ صرف‌نظر از اينكه همچنان منتظر اجراي تعهدات قبلي تالار مولوي هستيم، انتظار داريم نمايش‌هاي بعدي هم در اين تالار اجرا شوند. طرف صحبت ما اداره كل هنرهاي نمايشي هم هست كه نبايد در پي اين تغيير پا پس بكشد، زيرا اين اداره به گروه‌هاي تئاتري متعهد است، نه فقط به جهاد دانشگاهي.
سپس ايرج راد با اشاره به برنامه‌هاي جديد معاونت هنري درباره پرداخت سوبسيد به گروه‌هاي تئاتري و جذب تماشاگر از طريق گروه‌ها خاطرنشان كرد: بررسي‌هاي ما نشان مي‌دهد اين مسايل بازتاب خوبي در پي نداشته است و هنرمندان را به جاي خوبي نمي‌كشاند. برخي از آنها را به اين سمت سوق مي‌دهد كه براي جذب تماشاگر بيشتر بخواهند از تماشاگر خنده بگيرند، از سوي ديگر پاي برخي از هنرمنداني را به تئاتر باز مي‌كنند كه بيشتر تصويري هستند و جايگاه تئاتري ندارند و فقط به خاطر گيشه آمده‌اند.
راد اظهار تأسف كرد: تئاتر ما در چرخه خاصي قرار گرفته كه تنها عده‌ محدودي كار مي‌كنند و ديگران فرصت بروز استعدادهاي خود را ندارند.
او همچنين يادآور شد: اگر نيت مسوولان فقط جذب تماشاگر است، تئاتري‌ها خوب بلدند كاري كنند كه تماشاگران درب سالن‌هاي تئاتر را بشكنند، اما اين راه درستي نيست، تئاتر ما بايد حركتي فرهنگي و عميق داشته باشد، نه اينكه به بيراهه برود.
هوشمند هنركار ديگر عضو هيأت‌مديره خانه تئاتر هم با اشاره به ترويج واژه يارانه در مورد قراردادهاي تئاتري گفت: واژگان يارانه و سوبسيد به غلط در تئاتر ما مرسوم شده‌اند، پرداخت يارانه در مورد آب و نان و مسايلي از اين دست اتفاق مي‌افتد. اما در مورد فرهنگ و هنر، يارانه پرداخت نمي‌شود بلكه دولت موظف است از امور فرهنگي، هنري حمايت كند.
ايرج راد در ادامه با اشاره به عدم اجراي قرارداد تيپ در برخي از موارد توضيح داد: عملا حس مي‌كنيم با اين نوع برنامه‌ريزي به رغم تلاش‌هاي فراوان براي تصويب قرارداد تيپ قرار است اين قرارداد اجرا نشود. در اين وضعيت لطمات شديدي به اين قراردادها وارد شده و بايد توجه داشت تكليف معاش هنرمندان تئاتر و خانواده‌هايشان چه خواهد شد. پيشنهاد ما اين است وقتي كاري پس از سال‌ها تجربه روند مشخصي پيدا كرده، اجازه بدهيم به روند عادي خود ادامه بدهد و در همين مسير مشكلات آن را برطرف كنيم، نه اينكه آن را به صورت زيربنايي به هم بزنيم و مدام آزمون و خطا را تكرار كنيم و با اين كار هنرمندان را بار ديگر دچار سرگشتگي و بلاتكليفي عجيبي بكنيم. به ويژه اينكه گاه اين مسايل كاملا سليقه‌اي است و بدون پژوهش و كارشناسي‌هاي لازم تصميم‌گيري مي‌شود.
مدير عامل خانه تئاتر همچنين درباره ارايه شكايات گروه‌هاي تئاتري درباره عدم اجراي درست قرارداد تيپ به خانه تئاتر توضيح داد: يكسري شكايت به ما رسيده است كه بيشتر مربوط به گذشته است، زيرا نحوه‌اي كه دوستان به آن استناد مي‌كنند ما را به اين نتيجه مي‌رساند كه قرارداد تيپ اجرا نخواهد شد. تعيين سقف بودجه براي سالن‌ها و پرداخت سوبسيد روندي مخالف قرارداد تيپ است كه سال گذشته مسوولان آن را تصويب كرده‌اند. ما به جايي رسيده‌ايم كه سال گذشته را بسيار بهتر از امسال مي‌بينيم، درحالي‌كه به دنبال بهبود شرايط هستيم. قراردادهاي جديد به گونه‌اي اجرا مي‌شود كه گويي‌ دوباره به شش‌ سال پيش بازگشته‌ايم، مگر ما چندبار عمر مي‌كنيم، همه نيروي ما صرف چيزي مي‌شود كه مدام در حال دور زدن و تكرار است. با اين حال وظيفه ما پيگيري است و اميدواريم پيگيري‌هايمان به جايي برسد.
در بخش ديگري از اين نشست، محمد يعقوبي درباره مديريت اداره كل هنرهاي نمايشي و زيرمجموعه‌هاي آن گفت: اگر قرار است اتفاقي بيافتد و روندي اصلاح شود بايد مدير تئاتر منتخب هنرمندان تئاتري باشد. اگر چنين باشد، وظيفه ماست كه اگر مديري خوب كار نكند او را عزل كنيم يا در انتخابات بعد او را انتخاب نكنيم.
هوشمند هنركار هم در همين رابطه گفت: اگر قرار هم نيست، انتخاباتي برگزار شود، دست‌كم بايد نظر اهالي تئاتر را جويا شوند.
وي افزود :تئاتر ما نابه‌ساماني‌هايي دارد، اما نبود برخي از اين مديران چندان هم مشكل‌ساز نبوده است. زيرا تئاترشهر و ديگر اركان تئاتري كار خود را انجام مي‌دهند، طبيعتا هدف اين نيست كه جايي به حال خود رها شود، بلكه هر جايي بايد صاحب و مديري داشته باشد اما درحال حاضر رفتن يا ماندن مدير تئاتر دغدغه ما نيست. اگر برنامه‌هاي تئاترشهر هم مبهم است به دليل اين است كه هنوز معاونت هنري برنامه‌هاي جديد خود را براي تئاتر اعلام نكرده و اين درحالي است كه قرار بود اين برنامه‌ها تا پايان تيرماه اعلام شود.
محمد يعقوبي نیز توضيح داد: اين مشكل در كشور ما ريشه تاريخي دارد كه همه مسوولان فكر مي‌كنند همه‌چيز بايد اجباري اتفاق بيافتد. پيشنهاد خانه تئاتر اين است كه قرارداد تيپ با تمام ايراداتي كه دارد بايد اجرا شود. اگر برنامه جديدي دارند، اين برنامه را در مورد 10 درصد از توليدات يا در مورد يكي دو سالن محدود اعمال كنند و اگر جواب داد آن را همگاني كنند.
این عضو هیات مدیره خانه تئاتر درباره بحث مديريت تئاتر اضافه كرد:اين بحث به اين دليل مطرح شد كه پرسش يك هنرمند تئاتر اين است كه مي‌خواهم اجرا بگيرم، چه كسي پاسخگو است. بنابراين اين بحث كاملا جدي است و به مسايل ديگري دامن مي‌زند. گروهي درحال اجراي نمايشش است، اما قرارداد ندارد. اينها همه مسايلي است كه بايد گفته شود.
ايرج راد در پاسخ یکی از خبرنگاران درباره تكراري بودن مسايل مطرح‌شده در اين جلسه با جلسه پيش و ثبات اين شرايط گفت: سال‌هاست كه مشكلات را مي‌گوييم، اگر بيانيه‌هاي چندين سال پيش را ببينيم با امروز تفاوت چنداني ندارد. وظيفه ما مطرح‌كردن مشكلات است، اما انتظار داريم پاسخي داده شود. سكوت كردن و بي‌پاسخ‌گذاشتن اين پرسش‌ها جوابي فرهنگي نيست. وقتي اين پرسش‌ها بي‌پاسخ مي‌مانند، گويي هيچ نهادي وجود ندارد.
مدیرعامل خانه تئاتر تأكيد كرد: ما در پي مسايل شخصي‌مان نيستيم بلكه منافع فرهنگي جامعه را مطرح مي‌كنيم. ما از كساني دفاع مي‌كنيم كه عمر و انرژي خود را صرف فرهنگ جامعه كرده‌اند و درباره كليتي ارزشمند مي‌گوييم كه بدون آن جامعه نمي‌تواند حركت خود را طي كند. هرچند متأسفيم كه تا به امروز پاسخ درستي به اين پرسش‌ها داده نشده و اينجاست كه مي‌گوييم تئاتر ما نيازمند حمايت معنوي است كه به عنوان يكي از عناصر فرهنگي جامعه پذيرفته شود. مسوولان ما تا كي درحال انجام پژوهش و مطالعه هستند، اگر تئاتر بخواهد به جايي برسد نيازمند تشكيل سازمان تئاتر كشور هستيم وگرنه به اين صورت باري به هر جهتي هر كس كه بيايد برخوردهاي سليقه‌اي مي‌كند.
راد يادآوري كرد: سال گذشته با همكاري خانه تئاتر و خانه سينما سمينار مديريت هنري را برگزار كرديم. كارشناسان متفاوتي در اين‌باره نظر دادند، مطالب اين سمينار ثبت و منتشر شده، ولي گويي همه اينها دورهمي‌هاي دوستانه‌اي است و قرارنیست عملي شود.
درادامه نشست محمد يعقوبي گفت: اگر مسأله‌اي حل نشده باشد، ما هر ماه در جلسه ماهانه‌مان آن را تكرار مي‌كنيم، مي‌خواهيم سوهان روح عده‌اي باشيم كه بازدارنده تئاترند، اينها مسايل و شغل ماست، تا زماني‌كه لازم باشد آن را تكرار مي‌كنيم. در اين روند خسته نخواهيم شد و به اين وضعيت عادت هم نخواهيم كرد و به هيچ‌وجه كوتاه نخواهيم آمد. هرچند عده‌اي بسيار علاقه‌مندند ما خسته شويم، اما هرگز چنين نخواهد شد.
سپس ايرج راد با اظهار تأسف از ارايه امكانات تئاتر به صورت ناعادلانه گفت: امكانات به صورت ناعادلانه بين گروه‌هاي فعال تقسيم مي‌شود. در سيستم اطلاع‌رساني با تبعيض‌هاي عجيبي روبه‌رو هستيم كه برخي از هنرمندان را دچار سرگرمي‌هاي مضاعفي كرده‌ است.
در فاصله ميان نخستين نشست مطبوعاتي در ماه پيش تا به امروز نه تنها شاهد آرامش و رهنمودهاي كافي نبوده‌ايم، بلكه روزبه‌روز سرگشتگي‌ها و بلاتكليفي‌هاي بيشتري ديده‌ايم.
نايب رييس هيأت‌مديره خانه تئاتر با اظهار گله‌مندي از وضعيت مبهم بودجه اين تشكل يادآور شد: چهارماه از از امسال مي‌گذرد، اما هنوز تكليف بودجه خانه تئاتر معلوم نيست و همه برنامه‌هاي ما روي زمين مانده است.
در اين نشست كاظم هژيرآزاد ديگر عضو هيأت‌مديره خانه تئاتر هم با اشاره به ميهماني معاونت هنري كه چندماه پيش برگزار شد، گفت: آقاي شاه‌آبادي در بدو ورودش مهماني داد و همه هنرمندان رشته‌هاي گوناگون را دعوت كرد. بيشتر دعوت شده‌ها افرادي موي سفيد بودند، اما ايشان با اينكه موي سفيدي نداشت، همه را به راه راست دعوت كرد. اما امروز با طرح‌هاي جديد ايشان قضيه روزبه‌روز پيچيده‌تر مي‌شود كه اين مسأله را راهنمايي‌هاي قبلي‌شان در تناقض است.
هژيرآزاد با اشاره به آمار بالاي جمعيت جوانان ايراني تأكيد كرد: اين جوانان نيازمند سرگرمي‌هاي مناسبي هستند تا بخشي از اوقات فراغت‌شان پر شود. تئاتر و سينما به خوبي مي‌تواند اين اوقات فراغت را پر كند. اگر دولت حمايتي از اين هنرها مي‌كند، مصداق خوبي است براي اين جمله كه مي‌گويند پيشگيري بهتر از درمان است. چراكه به اين طريق مي‌توان جلوي هزاران بزهكاري را گرفت. از سوي ديگر دولت نبايد فراموش كند اين يارانه را از كيسه خودش خرج نمي‌كند.
در پايان اين نشست ايرج راد با ابراز خرسندي از تعيين جايگاهي ثابت براي اجراي نمايش‌هاي خياباني از كم‌شدن صفحات فرهنگي در نشريات و مطبوعات اظهار نگراني كرد وگفت :هرچه نشريات و مطبوعات بيشتر به مسايل فرهنگي بپردازند، شاهد تأثيرات بهتري خواهيم بود. اما متأسفانه امروزه مي‌بينيم صفحات فرهنگي مطبوعات روزبه‌روز كمتر و كمتر مي‌شود كه اين مسأله بسيار نگران‌كننده است.